ಸೈಬರ್ Cyber ವಂಚಕರ ಜಾಲದಿಂದ ಬಚಾವ್ ಆಗೋದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಿಂಪಲ್ ಟಿಪ್ಸ್!
ಇವತ್ತಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಅಷ್ಟೇ ಡೇಂಜರ್ ಕೂಡ.
ಸೈಬರ್ ಕಳ್ಳರು ನಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್ ಖಾಲಿ ಮಾಡೋಕೆ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಹೊಸ ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡ್ತಿರ್ತಾರೆ. ಇವರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಬರಿ ಹುಷಾರಾಗಿದ್ರೆ ಸಾಲದು, ಸ್ವಲ್ಪ ‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್’ ಆಗಿರಬೇಕು.
Cyber ವಂಚಕರಿಂದ ಪಾರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ಇಲ್ಲಿವೆ ನೋಡಿ tips.
ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಮತ್ತು ಮಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಇಲ್ಲಿರೋ ಕೆಲವು ಕಿವಿಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ:
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Gruha lakshmi status check : ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ‘ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ’ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ direct ಲಿಂಕ್.
1. ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬೀಗದ ಕೀ ಇದ್ದಂತೆ!
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿ ಅಂತ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ‘123456‘ ಅಂತ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಇಡ್ತಾರೆ. ಇದು ಕಳ್ಳನಿಗೆ ನೀವೇ ಮನೆ ಕೀ ಕೊಟ್ಟ ಹಾಗೆ!
• ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬೇಡ: ಬ್ಯಾಂಕ್, ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಇಮೇಲ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಇರಲಿ.
• ಮಿಕ್ಸ್ ಇರಲಿ: ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ, ನಂಬರ್ ಜೊತೆಗೆ @, #, $ ನಂತಹ ಚಿಹ್ನೆಗಳೂ ಇರಲಿ.
• MFA ಮರೀಬೇಡಿ: ನಿಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್ಗಳಿಗೆ ‘Two-Step Verification’ ಆನ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆಗ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಗೊತ್ತಿದ್ರೂ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ಗೆ ಬರೋ OTP ಇಲ್ಲದೆ ಯಾರೂ ಲಾಗಿನ್ ಆಗೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ.
Phonepe personal loan : ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಫೋನ್ ಪೇ ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ ಪಡೆಯಿರಿ.
2. ಕಂಡ ಕಂಡ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ
“ನಿಮಗೆ ಲಾಟರಿ ಹೊಡೆದಿದೆ”, “ನಿಮ್ಮ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಕನೆಕ್ಷನ್ ಕಟ್ ಆಗುತ್ತೆ”, “ಬಂಪರ್ ಆಫರ್” ಅಂತ ಬರೋ ಮೆಸೇಜ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ.
ಯಾರೋ ಕಳಿಸಿದ ಅನ್ನೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಲಿಂಕ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡಬೇಡಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ಗೆ ವೈರಸ್ ನುಗ್ಗಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಪರ್ಸನಲ್ ಮಾಹಿತಿ ಕದಿಯಬಹುದು.
3. OTP ಯಾರಿಗೂ ಕೊಡಬೇಡಿ (ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಅಂದ್ರೆ ಸೀಕ್ರೆಟ್!)
ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫೀಸರ್ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮಿಂದ OTP ಕೇಳಲ್ಲ. ಯಾರೇ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ ಎಷ್ಟೇ ಹೆದರಿಸಿದ್ರೂ, ಎಷ್ಟೇ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಅಂದ್ರೂ ನಿಮ್ಮ OTP, PIN ಅಥವಾ CVV ನಂಬರ್ ಅನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
4. ಫ್ರೀ ವೈಫೈ ಮೇಲೆ ಮೋಹ ಬೇಡ.
ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಅಥವಾ ಕೆಫೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗೋ ಉಚಿತ ವೈಫೈ ಬಳಸೋಕೆ ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತೆ ನಿಜ. ಆದ್ರೆ ಇಂತಹ ಓಪನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಬಳಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಅಥವಾ ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡೋದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಿಸ್ಕ್. ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಕೂತಿರ್ತಾರೆ!
5. ಈ ಆಪ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರಲಿ ಎಚ್ಚರ ಇರಲಿ.
ವಂಚಕರು ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡೋ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡೋ ನೆಪದಲ್ಲಿ AnyDesk ಅಥವಾ TeamViewer ನಂತಹ ಆಪ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡೋಕೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನೀವು ಇದನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ, ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತೆ. ಆಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಅಕೌಂಟ್ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತೆ!
ಒಂದು ವೇಳೆ ವಂಚನೆ ನಡೆದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (Instant Action Plan)
ಯಾರಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್ನಿಂದ ಹಣ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ತಕ್ಷಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ:
ತಕ್ಷಣ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ
ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ಕೊಡಿ.
1930
ಆನ್ಲೈನ್ ದೂರು
ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿ.
www.cybercrime.gov.in
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಲರ್ಟ್
ಕೂಡಲೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಕಾರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ.
ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್
ನೆನಪಿಡಿ: ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ 1-2 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ‘Golden Hour’ ಅಂತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿದ್ರೆ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಸಿಗೋ ಚಾನ್ಸ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುತ್ತೆ.
Disclaimer: ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ನಾವು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬರೆದಿರುತ್ತೇವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸೈಬರ್ ಹಾಗೂ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ನೀಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಹರಿಸತಕ್ಕದ್ದು ನಾವು ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
Related articles; Traffic rules : ಫೆಬ್ರವರಿ 20ರಿಂದ ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಲ್ಸ್, 2000 ಸಾವಿರ ದಂಡ ಫಿಕ್ಸ್!
Join WhatsApp Group